Welkom in natuurgebied Brabantse Wal

Brabantse Wal is een geologisch wonder

De Brabantse Wal is een in het oog springende bult en een geologisch wonder: een steilrand. Die een hoogteverschil kent van dik twintig meter en met grondlagen die terug gaan tot de ijstijd. Een bruuske wisseling van het hooggelegen zandgrond naar de laaggelegen polderklei. Op het bovenste deel heb je een prachtig uitzicht tot ver in Zeeland. Als je naar beneden gaat zie je de loopgraven uit de Tweede Wereldoorlog. Aan de voet van de steilrand loop je een schitterende polder in. Je komt helemaal tot rust in het weidse landschap. Je kan uren wandelen, fietsen of naar de vogels kijken. Kom eens kijken en ga de Brabantse Wal beklimmen.

Over het gebied Brabantse Wal

De Brabantse Wal is een weids natuurgebied dat ligt op de scheiding van de Brabantse zandgronden en het zeekleigebied van de oudere Schelde. Je vindt daar een uitzonderlijke steilrand, alsmede een hooggelegen bos en ook laaggelegen polders. Je wordt door het gebied verrast met abrupte wisselingen en fraaie vergezichten. Je gaat van bossen naar de polders, van de heide naar de vennen en de stuifduinen. Je kan zo over de grens wandelen; Dit natuurgebied maakt deel uit van het Grenspark de Zoom – Kalmthoutse Heide.

Over de Steilrand

Een uniek hoogtepunt van de Brabantse Wal is de steilrand, waar de Brabantse zandgronden plotseling worden afgebroken met een hoogteverschil tot wel 22 meter. De wal maakt zigzag bewegingen door het landschap vanaf de grens met België in Putte langs Ossendrecht, via Hoogerheide, Woensdrecht, Bergen op Zoom tot Steenbergen. Deze steilrand is ontstaan door het schuren van de zandgrond door de vroegere Schelde. Gezien de geologische waarde heeft deze “zandmuur” de status van een aardkundig monument. Op verschillende plekken zijn er mooie doorkijk plaatsen op het platte polderland aan de voet van deze wal.

Over de Abdijbossen

Op de Brabantse Wal liggen de Abdijbossen en Wildernissen, de naaldbossen en loofbossen en hier en daar een ven en een heideveld. De Abdijbossen danken hun naam aan de Natuurpoort De Volksabdij. Deze gastvrije abdij met terras is een prima startpunt voor een wandeling door het gebied of het gebied verkennen op de mountainbike. Binnen de abdij is een informatiecentrum over de Brabantse Wal en de Tweede Wereldoorlog. De abdij fungeerde in die tijd als hospitaal. Op de Brabantse Wal werd gestreden gedurende de Slag om de Schelde. Dat was in deze omgeving een van de grootste veldslagen.

Over het Kleine Meer en de Ossendrechtse Duinen

Op de Brabantse Wal bevinden zich tevens de natuurgebieden Kleine Meer en de Ossendrechtse Duinen. Een gevarieerd landschap met bos, heide, vennen en zandverstuivingen. De vennen waren een lange tijd verdroogd, maar er is in 2016 een herstelproject uitgevoerd, waardoor er meer water blijft staan. Da pakt goed uit voor de bijzondere bewoners zoals de rugstreeppad en de kamsalamander. En het kan maar zo gebeuren dat je de dodaars en de fuut ziet. Er is nu ook meer plaats voor dopheide, oeverkruid en zonnedauw. Ook vind je hier kuilen die voor een deel begroeid zijn met heide. Dat komt door oude bomkraters uit de Tweede Wereldoorlog.

Over de Noordpolder van Ossendrecht

Een hele andere aanblik geeft de Noordpolder van Ossendrecht aan de voet ligt van deze Brabantse Wal. De steilrand is echt dalen en klimmen. Er zijn hier loopgraven uit de Tweede Wereldoorlog. De Noordpolder van Ossendrecht is een polder uit de middeleeuwen met veel drassige delen door het kwelwater dat naar boven komt. Regenwater dat vroeger is binnengedrongen in de zandgronden van de wal en na een ondergrondse reis weer uit de bodem komt. Dit reine kwelwater draagt bij aan een unieke plantengroei. Vanaf de lente zie je prachtige velden met dotterbloemen en koekoeksbloemen met veel weidevogels die er doorheen slenteren. Midden in de polder vind je een panoramatafel die uitzicht biedt op de Brabantse Wal.

Over het Grenspark

De Brabantse Wal is maakt deel uit van het Grenspark De Zoom – Kalmthoutse Heide dat in 2001 is ingericht. Dit is een grensoverschrijdend natuurgebied van 6.000 hectare met bossen, heide, stuifduinen en vennen. Talrijke zeldzame en kwetsbare soorten vinden hier hun thuis. Natuurmonumenten beheert dit gebied met andere eigenaren en legt wandelpaden, fietspaden en mtb-routes aan. Op de website van het grenspark vind je een overzicht van de diverse routes.

Wat maakt Brabantse Wal bijzonder?

Brabantse Wal is een logisch startpunt voor een bezoek aan de omliggende natuur. Je vindt er vaak achtergrondinformatie over het landschap, routes, activiteiten en praktische tips voor onderweg. Daardoor is het een fijne plek om eerst even te oriënteren voordat je het gebied in gaat.

Tijdens je bezoek kun je letten op bosranden, lanen en beschutte paden, open heidevelden en weidse vergezichten, duinen, zandpaden en kustnatuur, oevers, rietkragen, vennen of andere waterrijke plekken, open graslanden, sloten en dijken en zandige paden en open stuifzandachtige stukken. Kijk bij aankomst welke routes, excursies of activiteiten er op dat moment beschikbaar zijn. Bij bezoekerscentra wisselt het aanbod vaak per seizoen, waardoor een korte controle vooraf handig is.

Wat kun je er doen?

Een bezoek aan Brabantse Wal past goed bij wandelen, rustig buiten zijn, fotograferen en het ontdekken van het landschap. Afhankelijk van het gebied kun je onderweg genieten van uitzichtpunten, water, bos, heide, open velden of historische elementen.

Wie met kinderen op pad gaat, kan de wandeling leuker maken door onderweg te zoeken naar sporen, bladeren, vogels, insecten of bijzondere vormen in het landschap. Voor rustzoekers zijn de vroege ochtend en doordeweekse dagen vaak het prettigst.

Praktische tips voor je bezoek

• Controleer vooraf de actuele route-informatie, openingstijden en eventuele werkzaamheden.
• Let onderweg op oude bomen, spechtengaten, paddenstoelen en de overgang tussen bos en open plekken.
• Reken op zwaarder lopen wanneer een route over zandpaden of open terrein gaat.
• Neem een verrekijker mee wanneer je vogels, rietkragen of open water goed wilt bekijken.
• Blijf op de aangegeven paden, zodat planten en dieren zo min mogelijk worden verstoord.

Veelgestelde vragen

Is Brabantse Wal geschikt voor een korte wandeling?

Vaak kun je ook met een kort bezoek al een goede indruk krijgen van het gebied. Kies bij voorkeur een gemarkeerde route of een duidelijk rondje vanaf een parkeerplaats, bezoekerscentrum of startpunt.

Mag de hond mee naar Brabantse Wal?

Dat verschilt per terrein en soms ook per seizoen. Controleer daarom altijd de lokale borden en de informatie van de beheerder. In veel natuurgebieden geldt aanlijnen om dieren en andere bezoekers te beschermen.

Wanneer kun je Brabantse Wal het beste bezoeken?

De nazomer is populair vanwege bloeiende heide, maar ook voorjaar en winter kunnen verrassend mooi zijn door de rust en de openheid van het landschap.